Een "complex" idee van Paul De Grauwe

Als ik me niet vergis (en dat is voor een niet-economist zoals ik heel goed mogelijk: "correct me if I'm wrong") is Paul De Grauwe internationaal in de belangstelling gekomen voor de volgende opmerking. Als de renteproblemen van sommige landen in verband staan met hun overheidsfinanciën, dan moet er toch minstens een correlatie bestaan tussen een hoge schuld en een hoge rente? Immers, hoge rente heeft te maken met twijfels aan de terugbetaling van de schuld, dus als de terugbetalingscapaciteit afhangt van de hoogte van de schuld...?

... dan moet er minstens die correlatie bestaan tussen de twee; een statistisch concept dat ik voor het gemak versimpel tot de vraag "geldt voor landen met een hoge schuld dat ze ook een hoge rentevoet hebben?". En wat krijg ik als ik dat probeer, dus per land voor de vraag:  "hoge overheidsschuld? hoge rente?"...?

Japan: Y - N
Italië: Y - Y
Spanje: N - Y
Ierland: N - Y
Duitsland: N - N
US: Y - N

(Bron: http://tinyurl.com/76cegdt . Dit lijkt me een redelijke greep uit een aantal relevante landen, maar ik heb niet erg hard gezocht, dus ik kan dit best mis hebben: "correct me if I'm wrong")

Zo op het eerste zicht is er heel weinig correlatie - het gebeurt niet zo vaak dat je op beide vragen hetzelfde antwoord krijgt - tussen beide factoren. Maar als we, zoals naar ik dacht De Grauwe deed, de vraagstelling vervangen door "eigen munt? lage rente?" krijgen we...

Japan: Y - Y
Italië: N - N
Spanje: N - N
Ierland: N - N
Duitsland: N - Y
US: Y - Y

Het lijkt er op dat er alvast heel veel meer correlatie bestaat tussen een eigen munt (!) en een lage rente dan tussen hoge overheidsschuld en een hoge rente. Wat De Grauwe daarvan als reden maakte (steeds voor zover ik het tenminste een béétje begrepen heb) is dat landen met een eigen munt desnoods geld kunnen drukken. Dat is erg contra-intuïtief, omdat "geld drukken" als oplossing van je problemen via de (zeer kleine) omweg van hyperinflatie de problemen alleen maar vergroot. Het punt zou echter zijn (steeds voor zover etc) dat een land als, pakweg, Italië zo gewurgd kan worden dat het nog altijd veel beter is er je obligaties van terug te krijgen in vers gedrukte en dus gedevalueerde lires, en zelfs sterk gedevalueerde lires, dan helemaal niet (zoals een hoop houders van Griekse obligaties is overkomen).

Kortom, zoals dat gaat in "complexe wetenschappen" (2), de causaliteitsketen is subtieler dan een simpel "geld drukken =>; inflatie". Natuurlijk belegt niemand zijn geld in de VS in de hoop dat die gaan terugbetalen met vers gedrukte dollars. Maar misschien beleggen ze in de VS in de hoop dat het bestaan van een nooduitgang zal maken dat er geen paniek uitbreekt zodat de nooduitgang nooit zal moeten gebruikt worden?

-----------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/10/over-geld-drukken-en-inflatie.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/07/over-complexe-wetenschappen.html