--------------------------------
Als ik het met blogger Ivan Janssens (1) eens wil zijn, dan hoef ik doorgaans niet hard te zoeken. Het volstaat één of ander onderwerp rond de voordelen van vrije markten te vinden, of de oorzaken van de vorderingen die de mensheid heeft gerealiseerd, laat staan de bijdragen van het liberalisme, en ziedaar. Ik zeg het er maar even bij omdat het wel even in het achterhoofd mag gehouden worden, wanneer ik het over één van onze meningsverschillen wil hebben...
Beschouw de volgende post:
http://www.ivanjanssens.be/dutch/blogeartikel.asp?link=243
Het idee is dat de centrale banken, en bij uitbreiding "de overheid" de schuld zijn van de crisis. Dat is tenslotte wat er staat in de titel, en in de eerste zin. Het is tegelijk geen geheim dat dat, alleen maar in mijn opinie natuurlijk, als hypothese onjuist is, en als religieus dogma betekenisloos. Dus ik lees aandachtig de tekst, en...
Het begint ermee dat af en toe de lange termijn rentes hoger waren dan de korte termijn rentes, en dat is op zich een probleem ("conundrum"). Dat kan je echter van bij het begin in vraag stellen: doorheen heel lange periodes (noot: de nu volgende zin had ik eerst omgekeerd geformuleerd) zijn KT rentes af en toe hoger dan LT rentes, en dat kan heel veel mogelijke oorzaken hebben. Bijvoorbeeld: vraag en aanbod! Normaal is de KT lager dan de LT, omdat je vergoeding vraagt/betaalt voor de grotere onzekerheid op de langere termijn. Maar beeld je in dat de wereld verwacht dat de rentes zullen dalen, bijvoorbeeld omdat er een recessie wordt verwacht. "Niemand" zal op de lange termijn willen ontlenen ("vraag"), en "iedereen" zal op langere termijnen willen beleggen ("aanbod") juist omdat ze rekening houden met de verwachte interestvoet van een latere periode. En per vraag en aanbod staan de LT rentes onder druk.
Nota bene, ik heb alleen maar een scenario gegeven om te tonen dat vraag en aanbod; de vrije markt, kunnen de verklaring zijn van de rentestand, en dat in die vrije markt de rentestand best gemakkelijk "invers" (KT rente hoger dan LT rente) kan zijn; meer niet.
Maar wat hebben de centrale banken nu precies misdaan ("verdict"; "guilty"...)? Vaak krijg je als antwoord dat ze de KT interesten te laag hebben gehouden. Maar in deze post zegt Ivan dat de KT rente inderdaad door vraag en aanbod erg laag waren. (Nog een noot: zoals lezer Felix in een commentaar opmerkt heeft Ivan het daar heel duidelijk over de LT rente. Ergo, hij kan wel degelijk van mening zijn dat de lage korte termijn rentes "de schuld van de centrale banken" zijn. In dat geval gaan mij volgende vragen daarbij ook voor Ivan op). Dus - en dit heb ik eerder op verschillende forums gevraagd, toen iemand beweerde dat Greenspan de rente te laag had gehouden - het enige wat hij dan toch had kunnen doen was de rente optrekken? En nu begrijp ik niet (italics omdat ik besef dat dat niet hetzelfde is als "dus is het fout") hoe we onszelf helpen als we bovenop onze hoge belastingen en onze dure petroleum ook nog eens de Chinezen en de Arabieren (dat is waar die "global savings glut" voor een groot deel vandaan komt) dikkere renterekening willen betalen. Maar wat ik in ieder geval als "contradictie" wil voorstellen is een filosofie die de hele tijd de "vrije markt" bezingt en vervolgens zou beweren dat de centrale banken "schuldig" zijn omdat ze de rentes, laag wegens vraag en aanbod, niet hebben verhoogd.
Maar dat staat ook niet in de post van Ivan, dus dit was maar een terzijde (natuurlijk volgt uit de correctie door Felix dat dit wellicht meer dan een "terzijde" was...) Wat er wel in de post staat is dat de rentes wel laag staan door vraag en aanbod, maar dat dat niet de centrale banken vrijpleit. En de reden daarvan is "een ander mechanisme", dat de centrale bankiers overigens "negeren", en dat is... "maturity mismatch"! Wéér dat mechanisme dat een lezer bij de posts over de goudstandaard" (2) zonder meer "fraude" had genoemd. Dus: de banken ontlenen fondsen op korte termijn, ze lenen ze uit op lange termijn, het is best mogelijk dat daardoor het LT aanbod groter wordt dan het KT aanbod, waardoor de LT rente lager wordt dan de KT...
Dezelfde paragraaf die haarfijn, letterlijk, beschrijft hoe de banken, en dus niet de Centrale Banken, misschien wel, maar misschien ook niet de LT rente lager dan de korte kunnen drijven, is ook de paragraaf die moet tonen dat het toch de schuld van de centrale banken was.
Kijk, dat is nu precies wat ik "de politieke vervuiling van het denken" noem. De conclusies liggen al vast, de bijhorende premissen worden pas daarna gezocht: Regel één: het is de schuld van de overheid. Regel twee, als je zelf ziet; sterker nog: als je zelf zegt dat het de schuld is van, bijvoorbeeld, de private banken, dan schrijf je desondanks dat het de schuld is van de centrale banken en dus de overheid. En aangezien het klopt met regel één is het waar...
Maar laten we even aannemen dat we deze moeilijke vragen niet stellen, en dat het de schuld is van de centrale banken indien de commerciële banken het geld van pakweg hun spaarboekjes steken in kredieten op langere termijn. Dan vraag ik me opnieuw af: wat worden de centrale banken verondersteld daaraan te doen? En in het bijzonder, hoe ga je de beslissingen van al die private bankiers om een bepaald percentage van die gelden onder "maturity mismatch" op langere termijn uit te lenen tegenhouden, zonder aanvallen van "reglementitis", controles en repressies om communistische regimes het nakijken te geven?
Dat is een vraag waarop ik in de "goudstandaard posts" niet echt een antwoord heb gekregen. Dat is een vraag waarop ik het antwoord nochtans echt wel eens zou willen horen.
---------------------------------
(1) http://www.ivanjanssens.be/dutch/weblog.asp
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/03/problemen-met-de-goudstandaard.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/03/vervolg-op-de-problemen-met-de.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/03/en-nog-meer-goudstandaard.html
0 comments:
Post a Comment