Ik begrijp die anti-kernenergie lobby niet

Nu kan ik me inbeelden dat deze titel tot mondopenvallende verbazing zal leiden, maar toch: ik meen het heel serieus. En ja, ik geef het toe, het is allemaal onder groot voorbehoud. Alles in de veronderstelling dat we "het", daar in Japan, nu wel gehad hebben. En als dat niet zo is, wel, dan zullen we onze opinies aanpassen aan de gewijzigde omstandigheden. Als ze wijzigen, dan wel.

Maar stel nu maar eens dat ze niet wijzigen. En met in het achterhoofd dat ze nu allemaal op hun achterste poten staan zoals een PVDA'er die denkt dat eindelijk de langverwachte crisis van het kapitalisme is uitgebroken: denk je niet dat ze eigenlijk grote problemen hebben?

Kijk, er staan dus in Japan bijvoorbeeld 50 kerncentrales. Nu speel ik even god de vader, en ik slinger ze zowat de zwaarste aardbeving van de menselijke geschiedenis op hun dak. Weet je wat er toen gebeurde? Je moet weten, zo'n kerncentrale werkt omdat je "een" uranium atoom bestookt met "een" neutron. Op de juiste manier gedaan maakt dat dat het atoom in stukken uiteen valt: er ontstaan kleinere atoomkernen, er ontstaat een hoop energie (waar je het voor doet), en er springen ook nog eens drie neutronen weg.

In een lege ruimte gebeurt er verder niets. Als er een paar (geschikte) uraniumkernen in de buurt zijn, dan is de kans erg klein dat één van de drie neutronen één van die kernen raakt: en er gebeurt alweer verder niets. Naarmate je meer uranium toevoegt groeit de kans dat er toch een neutron een nieuw atoom raakt: dan splitst dat nieuw getroffen atoom ook en er komen weer energie, kleinere atomen en drie neutronen vrij. Als je blijft uranium toevoegen komt er een moment waarop er gemiddeld per gesplitst atoom één nieuw neutron een uranium atoom zal raken, zodat het zal splitsen... Dat punt is wat we "de kritische massa" noemen. Minder, en het verhaal dooft uit; meer... maar dat komt nog. Bij "kritische massa" veroorzaakt dus elk gesplitst atoom een nieuw splitsend atoom, zodat er energie en drie neutronen vrijkomen, waarvan er gemiddeld één een nieuw atoom zal raken, zodat er energie ("daarvoor doe je het"...) en een trio neutronen vrijkomen...

Alles wat u ooit had willen weten over het woord "kettingreactie" maar nooit durfde te vragen!

En terzijde, als je nog veel méér uranium toevoegt, dan raken per splitsing niet één, maar twee, of zelfs drie neutronen een ander uranium atoom, en dan komt er elke beurt minstens dubbel zoveel energie vrij als bij de vorige... en dan heet het "atoombom".

Maar goed, ik slinger dus die Japanners met hun 50 kerncentrales de zwaarste aardbeving uit de geschiedenis op hun dak, en ik kijk handenwrijvend toe wat er nu gebeurt. Maar oeps, dat is niet veel! Je moet weten, zodra er één en ander uitvalt gebeurt er iets vreemds. Je moet ook weten dat het materiaal waaruit potloden worden gemaakt ook zeer goed zijn in het absorberen van neutronen. Dus er breekt een catastrophe uit, en al die kernreactoren zitten zo in elkaar dat het binnen in die reactoren "potloden" regent, en zo gebeurde, en ze vallen allemaal stil! Gedaan met de kettingreactie! En als er door al die schokken (negen, negen op de schaal van Richter, ne - gen!) één en ander scheef zit, en er komt binnen in de reactor straling vrij, dan zorgen de koelsystemen perfect dat alles netjes onder controle blijft! Goed gewerkt, nucleaire ingenieurs, bravo!

OK, zegt god de vader, ik weet wat, ik stuur ze een tsunami op hun dak, een echte! En hoep, de boel rolt over Japan om beelden op te leveren die bij mij de term "Stalingrad" deed opkomen (en als je dit blog recent gevolgd hebt weet je dat ik daar niet om lach), en alle koelinstallaties vallen uit. En de reactoren beginnen op te warmen, en al gauw dreigt oververhitting. Maar nadat de koelinstallaties zijn uitgevallen ("negen op de schaal van Richter"), en nadat de noodinstallaties zijn uitgevallen ("tsunami van de Stalingradklasse") schieten de noodbatterijen in gang, en heel het boeltje blijft netjes koelen.

Wel, ik ben een bankbediende, geen kernfysicus, dus sorry als ik begin te raden, maar god de vader stuurt er nu nog een serie aardbevingen op af die allemaal op zich voorpaginanieuws waren geweest, en na de negen op de schaal van Richter en na de Stalingradtsunami vallen ook de noodbatterijen uit. En de reactor is niet langer gekoeld en warmt dus weer op.

Maar wacht, we spuiten er zeewater op, dat koelt ook weer netjes af, daar op die breedtegraad. Ah, wel, dat geeft stoom, natuurlijk, erg veel stoom, dus er blaast al wel eens een dak af en dat staat in grote letters in de krant, en "radioactiviteit ontsnapt", maar weet je, als je eerlijk bent is er nog altijd niet veel gebeurd. Ik denk, ik geef toe dat ik het niet zeker weet, maar in dit stadium: een flinke anti-rookcampagne en alle negatieve gevolgen van de kern"ramp" zijn weeral gecompenseerd.

Dus nu zou er wel eens "meltdown" kunnen gebeuren. Maar zullen we dat even afwachten? Het moet dus nog altijd eerst gebeuren. En als het gebeurt, dan is er nog het omhulsel van enkele decimeter staal en beton, dat nu precies daarvoor dient: om een "meltdown" binnen te houden. Dus stel dat dat ook nog lukt. Ik weet het, het valt af te wachten. Maar als dat lukt, dan ben ik stilaan wel helemaal voor kernenergie gewonnen. Nogmaals, de ene zware, heel zware aardbeving na de andere, alle noodscenario's weggespoeld door een tsunami, er zal wel een hoop pech, paniek en verwarring in het spel geweest zijn - en op het einde zijn er een paar cesium atomen ontsnapt. Knap werk, die kernenergie. En nu komt de anti-kernenergie vertellen dat het allemaal heel erg gevaarlijk is? Hoeveel arbeiders zijn er ook alweer gestorven in de mijnen en de olie industrie? Zonder aardbeving en tsunami?